03 · Diensten

Integratie in Nederland

Scheid vrijwillig Nederlands leren van verplichte inburgering en volg daarna de DUO-brief, het gemeentelijke PIP en de examens die voor uw situatie gelden.

01

Houd de procedures na aankomst uit elkaar

Inschrijving bij de gemeente, een BSN, verblijfsrecht, werk en zorgverzekering zijn met elkaar verbonden, maar het zijn afzonderlijke onderwerpen. Gebruik de informatie van de Rijksoverheid voor mensen die naar Nederland verhuizen en ga daarna naar de instantie die voor uw vraag verantwoordelijk is.

Hoe lang u in Nederland blijft en wat uw persoonlijke omstandigheden zijn, bepalen mede welke registratieroute past. Alleen een adres, BSN of DigiD geeft op zichzelf geen recht om in Nederland te wonen of te werken. Controleer dit apart voordat u beslissingen over een woning of baan neemt.

02

Maak een persoonlijk overzicht van de kosten van levensonderhoud

De kosten van levensonderhoud in Nederland zijn niet voor iedere nieuwkomer in één betrouwbaar bedrag uit te drukken. Wonen, energie, zorgverzekering, lokale belastingen, vervoer en kinderopvang verschillen per plaats, huishouden en contract. Gebruik concrete aanbiedingen en verplichtingen in plaats van één landelijk gemiddelde.

Scheid terugkerende kosten van eenmalige verhuisuitgaven, zoals borg, inrichting en aansluitkosten. Werk het overzicht bij wanneer de eerste rekeningen binnenkomen. LiveInNL publiceert geen vast “expatbudget”, omdat prijzen en persoonlijke omstandigheden sterk uiteenlopen.

03

Controleer of u moet inburgeren

Inburgering is niet voor iedere nieuwkomer verplicht. Nationaliteit, verblijfsdoel, leeftijd en andere omstandigheden kunnen invloed hebben. Gebruik de brief van DUO en Mijn Inburgering om te zien of u moet inburgeren, wanneer de plicht begon en of de wet van 2013 of 2021 geldt. Neem de situatie van een kennis niet als bewijs voor uw eigen plicht of vrijstelling.

Ziekte, een diploma of een andere omstandigheid heft niet automatisch alle onderdelen op. DUO beschrijft wanneer minder of geen examens mogelijk zijn en beslist over aanvragen die onder DUO vallen. Bewaar het besluit en controleer welke onderdelen overblijven voordat u een cursus betaalt.

04

Laat brief en PIP de route en examens bepalen

Onder de Wet inburgering 2021 neemt de gemeente een brede intake af en stelt zij met iemand die moet inburgeren een persoonlijk plan inburgering en participatie, het PIP, op. Daarin staan de leerroute en de examens of andere onderdelen. De drie routes zijn de B1-route, de onderwijsroute en de zelfredzaamheidsroute; het zijn geen losse cursusnamen die u zonder de gemeente kiest.

DUO registreert de plicht en biedt Mijn Inburgering, examenaanmelding en resultaten. De gemeente leidt onder het stelsel van 2021 de intake, het PIP en de begeleiding. Wie het leertraject regelt en betaalt verschilt tussen asielstatushouders, gezinsmigranten en overige migranten. Controleer dit voordat u zich inschrijft of een betalingsafspraak tekent.

05

Leer de taal en vind aansluiting in het dagelijks leven

Nederlands leren kan helpen bij afspraken, vervoer, werk en contact met buren, ook zonder wettelijke inburgeringsplicht. Gewone vrijwillige taallessen veroorzaken of voltooien die plicht niet vanzelf. Vraag de gemeente, bibliotheek of een lokaal taalinformatiepunt naar activiteiten in de buurt en controleer niveau, prijs en voorwaarden bij de aanbieder.

Een formeel vrijwillig of vervroegd inburgeringstraject kan termijnen en juridische gevolgen hebben. Vraag DUO om uitleg voordat u zo’n verzoek doet. LiveInNL schrijft u niet in voor een cursus, kiest geen leerroute en belooft geen examenuitslag.

06

Houd inburgering, verblijf en naturalisatie gescheiden

Volg de data in de DUO-brief, het PIP en Mijn Inburgering. Kunt u door ziekte, geboorte, dakloosheid, studie of een andere ernstige omstandigheid niet verder, wacht dan niet tot de termijn voorbij is. DUO beschrijft wanneer extra tijd mogelijk is en welk bewijs nodig is. Bewaar brieven, besluiten, cursusgegevens en examenaantekeningen.

Afronding van de inburgering geeft niet automatisch permanent verblijf of de Nederlandse nationaliteit. De IND past voor een sterker verblijfsrecht of naturalisatie afzonderlijke voorwaarden toe en bepaalt of een diploma, vrijstelling of ontheffing voor die aanvraag volstaat. Controleer de IND-route voordat u op een ouder besluit vertrouwt.

Nederland-community

Discussies, vragen en praktische informatie uit de community.

Laatst bijgewerkt

11 oktober 2026

Officiële bronnen voor deze gids

Vragen en antwoorden

Moet iedereen die naar Nederland verhuist inburgeringsexamen doen?

Nee. De plicht, route en eventuele vrijstellingen hangen af van uw situatie en de toepasselijke wet. Controleer de informatie van DUO en brieven die aan u zijn gericht.

Wie bepaalt mijn inburgeringsroute?

DUO registreert de wettelijke plicht. Onder het stelsel van 2021 neemt de gemeente de brede intake af en legt zij de leerroute en verplichte onderdelen vast in het PIP.

Kan ik Nederlands leren zonder inburgeringsplicht?

Ja. Gewoon vrijwillig taalonderwijs staat los van verplichte inburgering. Vraag DUO naar de gevolgen voordat u een formeel vrijwillig of vervroegd traject aanvraagt.

Geeft een inburgeringsdiploma automatisch permanent verblijf of nationaliteit?

Nee. De IND beoordeelt de afzonderlijke aanvraag en bepaalt welk bewijs van inburgering daarvoor nodig is.

Wat nu?

Kies wat bij uw situatie past. De volgorde is niet verplicht.

Alle onderwerpen