05 · Geld en ondernemen

ZZP in Nederland

Wilt u zelfstandig werken in Nederland? Bepaal eerst of uw activiteit een onderneming is, kies een rechtsvorm en organiseer opdrachten, administratie en belastingen vanaf de start.

01

ZZP is geen aparte rechtsvorm

ZZP betekent dat u zelfstandig werkt zonder personeel. Bij inschrijving kiest u een rechtsvorm, bijvoorbeeld een eenmanszaak of bv; “zzp” is zelf geen juridische ondernemingsvorm. De keuze heeft gevolgen voor aansprakelijkheid, administratie en belasting.

Beschrijf vóór de start wat u aanbiedt, aan wie, waar u werkt en welke beroepsregels of vergunningen kunnen gelden. Controleer bij de IND of uw verblijfsstatus zelfstandig ondernemerschap toestaat voordat u opdrachten aanneemt.

02

Controleer of inschrijving bij KVK nodig is

Niet iedere incidentele bijverdienste is automatisch een onderneming. KVK beoordeelt kenmerken zoals zelfstandig leveren van goederen of diensten, een vergoeding en deelname aan het economisch verkeer. Gebruik de officiële criteria voor uw eigen situatie.

Na inschrijving van een eenmanszaak geeft KVK gegevens door aan de Belastingdienst. De Belastingdienst bepaalt vervolgens welke belastingverplichtingen gelden. Een KVK-nummer betekent dus niet automatisch dat iedere ondernemersaftrek of regeling van toepassing is.

03

Houd omzet, btw en inkomen uit elkaar

Geld op de zakelijke rekening is niet hetzelfde als vrij besteedbaar inkomen. Bewaar verkoop- en inkoopfacturen, bankgegevens, contracten en bewijs van zakelijke kosten. Daarmee kunt u aangiften onderbouwen en zien welke bedragen nog voor belasting of btw bestemd zijn.

Welke aangiften en regelingen gelden, hangt af van uw rechtsvorm, activiteiten en beoordeling door de Belastingdienst. Neem geen percentages of deadlines over uit een willekeurig voorbeeld; volg de berichten in uw officiële omgeving en vraag tijdig hulp wanneer de route onduidelijk is.

04

Beoordeel de echte arbeidsrelatie bij iedere opdracht

Spreek vóór aanvang schriftelijk af welk resultaat u levert, hoe de prijs wordt bepaald, wanneer u factureert en hoe wijzigingen worden goedgekeurd. Maar de naam van het contract bepaalt niet de status: feitelijke aansturing, ondernemersrisico en vrijheid om voor anderen te werken tellen mee.

Het handhavingsmoratorium eindigde op 1 januari 2025. Stelt de Belastingdienst vast dat feitelijk sprake is van loondienst, dan kan zij direct correcties en naheffingsaanslagen loonheffingen opleggen, normaal niet verder terug dan 1 januari 2025. In 2026 kan bij opzet of grove schuld een vergrijpboete volgen; verzuimboetes worden nog niet opgelegd.

Nieuwe modelovereenkomsten worden niet meer beoordeeld. Een eerder goedgekeurde overeenkomst mag tot eind 2029 worden gebruikt, maar alleen als partijen in de praktijk ook volgens die afspraken werken. Opdrachtgever en opdrachtnemer beoordelen de relatie samen en opnieuw zodra de samenwerking verandert.

Laatst bijgewerkt

11 oktober 2026

Officiële bronnen voor deze gids

Vragen en antwoorden

Kan ik “ZZP” als rechtsvorm inschrijven?

Nee. ZZP beschrijft zelfstandig werken zonder personeel. U schrijft een rechtsvorm in, bijvoorbeeld een eenmanszaak of bv.

Moet elke freelancer zich inschrijven bij KVK?

Niet altijd. Beoordeel met de KVK-criteria of uw activiteit een onderneming is en vraag KVK om uitleg als uw situatie niet duidelijk is.

Voorkomt een contract dat de opdracht als loondienst geldt?

Niet vanzelf. De Belastingdienst beoordeelt hoe partijen werkelijk samenwerken. Ook een eerder goedgekeurde modelovereenkomst helpt alleen als de praktijk met de afspraken overeenkomt.

Wat nu?

Kies wat bij uw situatie past. De volgorde is niet verplicht.

Alle onderwerpen